Ocalić od zapomnienia – wyjazdem do Bośni rozpoczęliśmy realizację projektu.

W pierwszych dniach czerwca, członkowie Stowarzyszenia Reemigrantów z Bośni, ich Potomków oraz Przyjaciół  wyjechali do Bośni, aby porządkować zapomniane, polskie nekropolie. Tym razem w ramach projektu ’Ocalić od zapomnienia – inwentaryzacja, zabezpieczenie i uporządkowanie miejsc pamięci, polskich cmentarzy na bośniackich ziemiach’, na realizację którego otrzymali wsparcie Kancelarii Senatu w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą w 2017 roku.

Polskie cmentarze i groby rozsiane są  na wszystkich kontynentach, a ich historia często wiąże się   z czasami obydwu Wielkich Emigracji: dziewiętnastowiecznej i pojałtańskiej, okresem I i II wojny światowej. Wielu Polaków pochowanych jest na terenie obecnej Bośni. Tu, w Dekanacie Prnjavor –  zamieszkiwało przed II wojną wielu Polaków i stąd przyjechali do Bolesławca. Dlatego wśród statutowych działań Stowarzyszenia – zachowanie od zapomnienia miejsc, z których członkowie organizacji powrócili do Polski.

W tym roku,  za cel postawili sobie postawienie krzyży na cmentarzu w Ćukali i Prosjeku. Jednak zanim to będzie możliwe, rozpoczęli tam prace porządkowe. Są to rozległe i bardzo zniszczone miejsca, którym trzeba poświecić dużo starań. Miejsca te są porośnięte gęstą trawą – nagrobki prawie niewidoczne. Wiele z nich nie posiada żadnych napisów. Można się tylko domyślać, że to polskie groby, ponieważ znajdują się w miejscu pochówku Polaków.

Podczas prac zostały usunięte zarośla, wykoszona trawa co ułatwia dostęp do grobów. Prace w tych miejscach zakończą się we wrześniu postawieniem krzyży. Tym samym krzyże ustawione będą już  na 9 z 10 istniejących polskich cmentarzy, w miejscach  – Rakovac, Nowy Martyniec (uznany za pomnik narodowy Bośni i Hercegowiny), Kunova, Devetina, Grabaśnica, Gumiera, Jadovica, we wrześniu 2017 w Ćukali i Prosjeku. Pozostanie jeszcze Stara Dubrava.

W ramach kilkudniowego pobytu, grupa oczyściła z chaszczy również miejsca na cmentarzach na Rakovcu, Gumjerze i w Starej Dubravie,  które bez stałej opieki co roku zarastają. Na Rakovcu odmalowali postawiony w 2014 roku wspólnie z władzami Bolesławca krzyż i ogrodzenie.  Odwiedzili cmentarz w Devetinie – porządkowany przez zaprzyjaźnione Stowarzyszenie Polaków „Bolesławiec” z Prnjavora w ramach projektu realizowanego ze środków ambasady RP w Sarajewie. Złożyli kwiaty i zapalili znicze również  na wojskowym cmentarzu w Srbac, na którym wcześniej wykosili trawę.

Całość prac porządkowych na cmentarzach dokumentują filmowcy z REDfilmproduction i Jan Bujak, pracujący nad nową publikacją, która zawierać będzie inwentaryzację, opis, rysunki, dokumentacje fotograficzną i lokalizację cmentarzy z wypisem na podstawie dostępnych ksiąg parafialnych. Premiera filmu dokumentalnego i książki w listopadzie tego roku. A wcześniej, we wrześniu drugi wyjazd i kontynuacja prac!

Pobyt w Bośni był okazją do kilku oficjalnych spotkań, na których omawiano dalszą współpracę. Zarząd stowarzyszenia spotkał się z władzami Prnjavora – partnerskim miastem Bolesławca. Odwiedzili jedno z przedszkoli, najmłodsi otrzymali słodycze przywiezione z Polski. Na zaproszenie ks. Vlado Lukendy – dziekana z Prnjavora  odwiedzili kościół katolicki, któremu w ubiegłym roku z okazji 125 – lecia Stowarzyszenie przekazało obraz Matki Boskiej Częstochowskiej.

Prezes Stowarzyszenia Halina Waniak spotkała się również z Naczelnikiem Srbac –  miasta, w którym ze specjalnym koncertem wystąpi Chór Stowarzyszenia i Zespół Pieśni i Tańca „Mały Bolesławiec”.  Bolesławieccy artyści pojadą do Bośni w lipcu tego roku. Ich celem jest Festiwal ‘Mała Europa” w Prnjavorze, a jadą w ramach zadania współfinansowanego ze środków Województwa Dolnośląskiego,  prezentując polską kulturę.  /oprac. Iwona Bojko/

.

 foto: REDfilmproduction. Więcej zdjęć na naszym profilu FB

Zobacz najnowsze wpisy:

Spotkanie opłatkowe 2019

Spotkanie opłatkowe naszego Stowarzyszenia, jak co roku zgromadziło liczne grono sympatyków, przyjaciół i zaproszonych gości. Był czas na życzenia, łamanie się opłatkiem i wspólną wieczerzę

Zobacz całość >>